2025- ге Кытай Республикасының Национал Економика және оялық әдеттегі статистикалық коммуникасыName

Ұлттық статистика бюросы

2026 жылғы 28 ақпан

　　2025 жыл "он төртінші бесжылдық" жоспардың аяқталу жылы, Қытайдың модернизациялау процесінде маңызды жыл болды. Ішкі және сыртқы жағдайлардың терең және күрделі өзгерістеріне қарсы, Си Цзиньпин жолдас басқаратын Орталық партия комитетінің күшті басшылығымен, барлық аймақтар мен бөлімдер Си Цзиньпиннің жаңа дәуірдегі қытайлық социализм идеясын басшылыққа алып, партияның жиырмасыншы съезі мен жиырмасыншы пленумдарының рухын толық жүзеге асырып, Орталық партия комитеті мен Мемлекеттік кеңестің шешімдерін орындап, жаңа даму концепциясын толық, дәл және жан-жақты жүзеге асырып, жаңа даму құрылымын құруды жеделдетіп, жоғары сапалы дамуды ілгерілетіп, тұрақтылықты сақтап, ішкі және халықаралық екі үлкен жағдайды үйлестіріп, даму мен қауіпсіздікті үйлестіріп, белсенді макроэкономикалық саясатты жүзеге асырып, еліміздің экономикасы қысымға қарсы тұрып, жаңа және жақсы бағытта дамып, модернизацияланған өнеркәсіп жүйесін құру жалғасып, реформалар мен ашықтық жаңа қадамдар жасап, негізгі салалардағы тәуекелдерді шешуде оң нәтижелерге қол жеткізілді, халықтың өмір сүру деңгейі жақсарды, әлеуметтік жағдай тұрақты болып, екінші жүзжылдық мақсатқа жету жолында жақсы бастама жасалды.

　　Бірінші бөлім: Жалпы

　　Алдын ала есептеулер бойынша, жылдық ішкі жалпы өнім[2] 1401879 миллиард юань болып, өткен жылмен салыстырғанда 5.0% өсті. Оның ішінде, бірінші сала қосылған құны 93347 миллиард юань болып, өткен жылмен салыстырғанда 3.9% өсті; екінші сала қосылған құны 499653 миллиард юань болып, 4.5% өсті; үшінші сала қосылған құны 808879 миллиард юань болып, 5.4% өсті. Бірінші сала қосылған құны ішкі жалпы өнімнің 6.7% құрайды, екінші сала қосылған құны 35.6%, үшінші сала қосылған құны 57.7% құрайды. Соңғы тұтыну шығындары ішкі жалпы өнімнің өсуіне 2.6 пайыздық пунктке, капиталдың қалыптасу көлемі ішкі жалпы өнімнің өсуіне 0.8 пайыздық пунктке, тауарлар мен қызметтердің таза экспорты ішкі жалпы өнімнің өсуіне 1.6 пайыздық пунктке әсер етті. Төрт тоқсан бойынша қарағанда, бірінші тоқсанда ішкі жалпы өнім өткен жылмен салыстырғанда 5.4% өсті, екінші тоқсанда 5.2% өсті, үшінші тоқсанда 4.8% өсті, төртінші тоқсанда 4.5% өсті. Жылдық жан басына шаққандағы ішкі жалпы өнім 99665 юань болып, өткен жылмен салыстырғанда 5.1% өсті. Ұлттық жалпы табыс[3] 1393700 миллиард юань болып, өткен жылмен салыстырғанда 5.1% өсті. Жалпы еңбек өнімділігі[4] 184413 юань/адам болып, өткен жылмен салыстырғанда 6.1% өсті.

　　Жыл соңында елдегі халық саны[5] 140489 миллион адам болып, өткен жылмен салыстырғанда 339 миллион адамға азайды, оның ішінде қалалық тұрақты халық саны 95380 миллион адам. Жыл бойы туған халық саны 792 миллион адам болып, туу коэффициенті 5.63‰; қайтыс болған халық саны 1131 миллион адам болып, өлім коэффициенті 8.04‰; табиғи өсу коэффициенті -2.41‰.

　　Жыл соңында елдегі жұмыс істейтін халық саны 72504 миллион адам болып, оның ішінде қалалық жұмыс істейтін халық саны 47535 миллион адам болып, елдегі жұмыс істейтін халықтың 65.6% құрайды. Жыл бойы елдегі қалалық жаңа жұмыс орындары[7] 1267 миллион болып, өткен жылмен салыстырғанда 11 миллионға көп. Жыл бойы елдегі қалалық зерттелген жұмыссыздық деңгейінің орташа мәні 5.2% болды. Жыл соңында елдегі қалалық зерттелген жұмыссыздық деңгейі 5.1% болды. Елдегі ауыл шаруашылығы жұмысшыларының[8] жалпы саны 30115 миллион адам болып, өткен жылмен салыстырғанда 0.5% өсті. Оның ішінде, сыртқа шыққан ауыл шаруашылығы жұмысшылары 18006 миллион адам болып, 0.8% өсті; жергілікті ауыл шаруашылығы жұмысшылары 12109 миллион адам болып, 0.1% өсті.

　　Жыл бойы тұрғындардың тұтыну бағасы өткен жылмен салыстырғанда өзгеріссіз қалды. Өнеркәсіптік өндірушілердің шығару бағасы 2.6% төмендеді. Өнеркәсіптік өндірушілердің сатып алу бағасы 3.0% төмендеді. Ауыл шаруашылығы өнімдерінің өндіруші бағасы[9] 3.7% төмендеді. Желтоқсан айында, 70 ірі және орта қаланың ішінде, жаңа тауарлық тұрғын үй сату бағасы айлық салыстырғанда өскен қалалар саны 6, өзгеріссіз қалған қалалар саны 6, төмендеген қалалар саны 58; екінші қол тұрғын үй сату бағасы айлық салыстырғанда төмендеген қалалар саны 70; жаңа тауарлық тұрғын үй сату бағасы жылдық салыстырғанда өскен қалалар саны 5, төмендеген қалалар саны 65; екінші қол тұрғын үй сату бағасы жылдық салыстырғанда төмендеген қалалар саны 70.

　　Жыл соңында елдің шетел валютасы резерві 33579 миллиард доллар болып, өткен жылмен салыстырғанда 1555 миллиард долларға өсті. Жыл бойы юаньның орташа айырбас бағамы 1 доллар үшін 7.1429 юань болып, өткен жылмен салыстырғанда 0.3% төмендеді.

　　Жаңа сапалы өндірістік күш тұрақты өсуде. Жыл бойы ірі өнеркәсіптерде[11] жабдықтар өндірісі[12] қосылған құны өткен жылмен салыстырғанда 9.2% өсті, ірі өнеркәсіптердегі қосылған құнның үлесі 36.8% құрайды; жабдықтар өндірісі кәсіпорындарының пайдасы 7.7% өсті. Жоғары технологиялық өндіріс[13] қосылған құны 9.4% өсті, ірі өнеркәсіптердегі қосылған құнның үлесі 17.1% құрайды; жоғары технологиялық өндіріс кәсіпорындарының пайдасы 13.3% өсті. Сандық өнімдер өндірісі[14] қосылған құны 9.3% өсті, ірі өнеркәсіптердегі қосылған құнның үлесі 12.5% құрайды. Қызмет көрсету роботтарының өндірісі 1858.1 миллион жиынтық болып, өткен жылмен салыстырғанда 16.1% өсті; мобильді байланыс базалық станцияларының жабдықтары өндірісі 536.4 миллион радиожиілік модуль болып, 13.5% өсті; серверлер өндірісі 597.0 миллион дана болып, 12.6% өсті. Кейбір қызмет көрсету салаларының ірі кәсіпорындарында[15], стратегиялық жаңа қызмет көрсету салалары[16] кәсіпорындарының кірісі өткен жылмен салыстырғанда 9.3% өсті, жоғары технологиялық қызмет көрсету салалары[17] кәсіпорындарының кірісі 7.9% өсті. Электрондық коммерцияның сауда көлемі[18] 467339 миллиард юань болып, өткен жылмен салыстырғанда 2.5% өсті. Интернеттегі бөлшек сауда көлемі[19] 159722 миллиард юань болып, өткен жылмен салыстырғанда 8.6% өсті. Негізгі құрал-жабдықтарды сатып алу инвестициясы (шаруашылықтарды қоспағанда)[20] өткен жылмен салыстырғанда 11.8% өсті. Жыл бойы жаңа кәсіпкерлік субъектілер саны 2574 миллион болып, күн сайын орташа есеппен 2.6 миллион жаңа кәсіпорын құрылды.

　　Қала мен ауылдың интеграциясы және аймақтық үйлесімді даму тұрақты ілгерілеп келеді. Жыл соңында елдегі тұрақты халықтың урбанизация деңгейі 67.89% болып, өткен жылмен салыстырғанда 0.89 пайыздық пунктке өсті. Аймақтар бойынша қарағанда[21], жыл бойы шығыс аймақтың ішкі жалпы өнімі 730876 миллиард юань болып, өткен жылмен салыстырғанда 5.0% өсті; орталық аймақтың ішкі жалпы өнімі 299108 миллиард юань болып, 5.2% өсті; батыс аймақтың ішкі жалпы өнімі 298750 миллиард юань болып, 5.1% өсті; солтүстік-шығыс аймақтың ішкі жалпы өнімі 65035 миллиард юань болып, 4.1% өсті. Жыл бойы Пекин-Тяньцзинь-Хэбэй аймағының ішкі жалпы өнімі 119918 миллиард юань болып, өткен жылмен салыстырғанда 5.4% өсті; Янцзы экономикалық белдеуінің ішкі жалпы өнімі 658336 миллиард юань болып, 5.2% өсті; Янцзы дельтасының ішкі жалпы өнімі 346595 миллиард юань болып, 5.4% өсті. Гуандун-Гонконг-Макао үлкен шығанағының құрылысы, Хуанхэ өзенінің экологиялық қорғауы және жоғары сапалы даму сияқты аймақтық маңызды стратегияларды жүзеге асыруда жаңа жетістіктерге қол жеткізілді. Хайнань еркін сауда порты бүкіл аралды жабу операциясын бастады.

　　Жасыл төмен көміртекті трансформацияның нәтижелері айқын. Алдын ала есептеулер бойынша, жыл бойы елдегі мың юань ішкі жалпы өнімнің көмірқышқыл газы шығарындылары[22] өткен жылмен салыстырғанда 5.0% төмендеді. Су электр станциялары, атом электр станциялары, жел электр станциялары, күн электр станциялары сияқты таза энергияның өндірісі 42481 миллиард киловатт-сағат болып, өткен жылмен салыстырғанда 14.4% өсті. Жаңа энергетикалық көліктердің өндірісі 1652.4 миллион дана болып, өткен жылмен салыстырғанда 25.1% өсті; жыл соңында жаңа энергетикалық көліктердің саны 4397 миллион дана болып, өткен жылмен салыстырғанда 1257 миллион данаға өсті. Бақыланатын 339 қаланың ішінде, ауа сапасы стандартқа сәйкес келетін қалалар саны 72.6% құрайды. 3641 ұлттық жер үсті суын бағалау кесіндісінің ішінде, су сапасы жақсы (Ⅰ～Ⅲ класс) кесінділердің үлесі 91.4% құрайды, Ⅳ класс кесінділердің үлесі 6.9%, Ⅴ класс кесінділердің үлесі 1.1%, нашар Ⅴ класс кесінділердің үлесі 0.6% құрайды.

　　Екінші бөлім: Ауыл шаруашылығы

　　Жыл бойы астық егу алаңы 11941 миллион гектар болып, өткен жылмен салыстырғанда 9 миллион гектарға өсті. Оның ішінде, күріш егу алаңы 2901 миллион гектар болып, 1 миллион гектарға өсті; бидай егу алаңы 2358 миллион гектар болып, 1 миллион гектарға азайды; жүгері егу алаңы 4496 миллион гектар болып, 22 миллион гектарға өсті; соя егу алаңы 1026 миллион гектар болып, 7 миллион гектарға азайды. Мақта егу алаңы 298 миллион гектар болып, 14 миллион гектарға өсті. Майлы дақылдар егу алаңы 1445 миллион гектар болып, 16 миллион гектарға өсті. Қант дақылдары егу алаңы 149 миллион гектар болып, 3 миллион гектарға өсті.

　　Жыл бойы астық өндірісі 71488 миллион тонна болып, өткен жылмен салыстырғанда 838 миллион тоннаға өсті, өндіріс 1.2% өсті. Оның ішінде, жаздық астық өндірісі 14975 миллион тонна болып, өндіріс 0.1% азайды; ерте күріш өндірісі 2851 миллион тонна болып, өндіріс 1.2% өсті; күздік астық өндірісі 53662 миллион тонна болып, өндіріс 1.5% өсті. Дәнді дақылдар өндірісі 66021 миллион тонна болып, өткен жылмен салыстырғанда өндіріс 1.2% өсті. Оның ішінде, күріш өндірісі 20904 миллион тонна болып, өндіріс 0.7% өсті; бидай өндірісі 14007 миллион тонна болып, негізінен өзгеріссіз қалды; жүгері өндірісі 30124 миллион тонна болып, өндіріс 2.1% өсті. Соя өндірісі 2091 миллион тонна болып, өткен жылмен салыстырғанда өндіріс 1.3% өсті.

　　Жыл бойы мақта өндірісі 664 миллион тонна болып, өткен жылмен салыстырғанда өндіріс 7.7% өсті. Майлы дақылдар өндірісі 4096 миллион тонна болып, өндіріс 2.9% өсті. Қант дақылдары өндірісі 11701 миллион тонна болып, өндіріс 2.1% өсті. Шай өндірісі 392 миллион тонна болып, өндіріс 4.8% өсті.

　　Жыл бойы шошқа, сиыр, қой және құс етінің өндірісі 10072 миллион тонна болып, өткен жылмен салыстырғанда 4.2% өсті. Оның ішінде, шошқа етінің өндірісі 5938 миллион тонна болып, 4.1% өсті; сиыр етінің өндірісі 801 миллион тонна болып, 2.8% өсті; қой етінің өндірісі 496 миллион тонна болып, 4.2% азайды; құс етінің өндірісі 2837 миллион тонна болып, 6.7% өсті. Құс жұмыртқасының өндірісі 3498 миллион тонна болып, 2.5% азайды. Сүт өндірісі 4091 миллион тонна болып, 0.3% өсті. Жыл соңында тірі шошқалардың саны 42967 миллион бас болып, өткен жылмен салыстырғанда 0.5% өсті; жыл бойы тірі шошқалардың саны 71973 миллион бас болып, өткен жылмен салыстырғанда 2.4% өсті.

　　Жыл бойы су өнімдерінің жалпы өндірісі 7657 миллион тонна болып, өткен жылмен салыстырғанда 4.1% өсті. Оның ішінде, өсіру өндірісі 6324 миллион тонна болып, 4.4% өсті; аулау өндірісі 1333 миллион тонна болып, 2.7% өсті.

　　Жыл бойы ағаш өндірісі 13937 миллион текше метр болып, өткен жылмен салыстырғанда 1.1% азайды.

　　Үшінші бөлім: Өнеркәсіп және құрылыс

　　Жыл бойы барлық өнеркәсіптің қосылған құны 416826 миллиард юань болып, өткен жылмен салыстырғанда 5.8% өсті. Ірі өнеркәсіптің қосылған құны 5.9% өсті. Ірі өнеркәсіпте, экономикалық түрлер бойынша қарағанда, мемлекеттік бақылаудағы кәсіпорындардың қосылған құны 4.6% өсті; акционерлік кәсіпорындар 6.3% өсті, шетелдік және Гонконг, Макао, Тайвань инвестициялары бар кәсіпорындар 3.9% өсті; жеке кәсіпорындар 5.3% өсті. Салалар бойынша қарағанда, тау-кен өнеркәсібі 5.6% өсті, өңдеу өнеркәсібі 6.4% өсті, электр, жылу, газ және су өндірісі мен жеткізу өнеркәсібі 2.3% өсті.

　　Жыл бойы ірі өнеркәсіпте, ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу өнеркәсібінің қосылған құны өткен жылмен салыстырғанда 5.6% өсті, тоқыма өнеркәсібі 3.0% өсті, химиялық шикізат және химиялық өнімдер өндірісі 7.8% өсті, бейметалл минералды өнімдер өнеркәсібі 0.6% азайды, қара металл балқыту және прокаттау өнеркәсібі 4.5% өсті, жалпы жабдықтар өндірісі 8.0% өсті, арнайы жабдықтар өндірісі 4.3% өсті, автомобиль өндірісі 11.5% өсті, электр жабдықтары және құрал-жабдықтар өндірісі 9.2% өсті, компьютер, байланыс және басқа электронды жабдықтар өндірісі 10.6% өсті, электр, жылу өндірісі және жеткізу өнеркәсібі 2.2% өсті.

　　Жыл бойы ірі өнеркәсіп кәсіпорындарының пайдасы[25] 73982 миллиард юань болып, өткен жылмен салыстырғанда 0.6% өсті. Экономикалық түрлер бойынша қарағанда, мемлекеттік бақылаудағы кәсіпорындардың пайдасы 20561 миллиард юань болып, өткен жылмен салыстырғанда 3.9% азайды; акционерлік кәсіпорындар 55408 миллиард юань болып, 0.1% азайды, шетелдік және Гонконг, Макао, Тайвань инвестициялары бар кәсіпорындар 17447 миллиард юань болып, 4.2% өсті; жеке кәсіпорындар 22811 миллиард юань болып, өткен жылмен салыстырғанда өзгеріссіз қалды. Салалар бойынша қарағанда, тау-кен өнеркәсібінің пайдасы 8345 миллиард юань болып, өткен жылмен салыстырғанда 26.2% азайды; өңдеу өнеркәсібі 56916 миллиард юань болып, 5.0% өсті; электр, жылу, газ және су өндірісі мен жеткізу өнеркәсібі 8721 миллиард юань болып, 9.4% өсті. Ірі өнеркәсіп кәсіпорындарының әр жүз юань кірісіндегі шығындар 85.31 юань болып, өткен жылмен салыстырғанда 0.16 юаньға өсті; кіріс пайдасы 5.31% болып, 0.03 пайыздық пунктке азайды. Жыл соңында ірі өнеркәсіп кәсіпорындарының активтер мен міндеттемелер коэффициенті 57.6% болып, өткен жылмен салыстырғанда 0.1 пайыздық пунктке азайды. Жыл бойы ірі өнеркәсіптің өндірістік қуаттылықты пайдалану коэффициенті[26] 74.4% болды.

　　Алдын ала есептеулер бойынша, жыл бойы бастапқы энергияның өндіріс көлемі 51.3 миллиард тонна стандартты көмір болып, өткен жылмен салыстырғанда 3.6% өсті.

　　Жыл соңында елдегі электр қуатының орнатылған қуаты 389134 миллион киловатт болып, өткен жылмен салыстырғанда 16.1% өсті. Оның ішінде[28], жылу электр станцияларының орнатылған қуаты 153904 миллион киловатт болып, 6.3% өсті; су электр станцияларының орнатылған қуаты 44802 миллион киловатт болып, 2.9% өсті; атом электр станцияларының орнатылған қуаты 6248 миллион киловатт болып, 2.7% өсті; жел электр станцияларының орнатылған қуаты 64001 миллион киловатт болып, 22.9% өсті; күн электр станцияларының орнатылған қуаты 120173 миллион киловатт болып, 35.4% өсті.

　　Жыл бойы құрылыс өнеркәсібінің қосылған құны 86425 миллиард юань болып, өткен жылмен салыстырғанда 1.1% азайды. Елдегі жалпы мердігерлік және арнайы мердігерлік құрылыс өнеркәсібі кәсіпорындарының пайдасы 6355 миллиард юань болып, өткен жылмен салыстырғанда[29] 14.1% азайды, оның ішінде мемлекеттік бақылаудағы кәсіпорындардың пайдасы 3473 миллиард юань болып, 8.2% азайды.

　　Төртінші бөлім: Қызмет көрсету саласы

　　Жыл бойы көтерме және бөлшек сауда өнеркәсібінің қосылған құны 145808 миллиард юань болып, өткен жылмен салыстырғанда 5.0% өсті; көлік, қойма және пошта өнеркәсібінің қосылған құны 62092 миллиард юань болып, 5.2% өсті; қонақ үй және мейрамхана өнеркәсібінің қосылған құны 26403 миллиард юань болып, 4.9% өсті; қаржы өнеркәсібінің қосылған құны 101337 миллиард юань болып, 4.5% өсті; жылжымайтын мүлік өнеркәсібінің қосылған құны 83024 миллиард юань болып, 0.2% өсті; ақпаратты беру, бағдарламалық қамтамасыз ету және ақпараттық технологиялар қызмет көрсету өнеркәсібінің қосылған құны 70599 миллиард юань болып, 11.1% өсті; жалға беру және бизнес қызмет көрсету өнеркәсібінің қосылған құны 63666 миллиард юань болып, 10.3% өсті. Кейбір қызмет көрсету салаларының ірі кәсіпорындарында[30] кіріс өткен жылмен салыстырғанда 6.8% өсті, жалпы пайда 1.9% өсті.

　　Жыл бойы жүк тасымалдау көлемі[31] 597 миллиард тонна болып, өткен жылмен салыстырғанда 3.2% өсті. Жүк тасымалдау айналымы 274116 миллиард тонна километр болып, 4.6% өсті. Порттарда жүк айналымы 183 миллиард тонна болып, өткен жылмен салыстырғанда 4.2% өсті, оның ішінде сыртқы сауда жүк айналымы 57 миллиард тонна болып, 4.7% өсті. Порттарда контейнер айналымы 35447 миллион стандартты контейнер болып, 6.8% өсті.

　　Жыл бойы жолаушылар тасымалдау көлемі[32] 171 миллиард адам реті болып, өткен жылмен салыстырғанда 0.3% өсті. Жолаушылар тасымалдау айналымы 35546 миллиард адам километр болып, 5.0% өсті.

　　Жыл соңында елдегі азаматтық автомобильдердің саны 36611 миллион дана (оның ішінде үш дөңгелекті автомобильдер және төмен жылдамдықты жүк көліктері 681 миллион дана) болып, өткен жылмен салыстырғанда 1343 миллион данаға өсті, оның ішінде жеке автомобильдердің саны 32336 миллион дана болып, 1348 миллион данаға өсті. Азаматтық жеңіл автомобильдердің саны 19773 миллион дана болып, 429 миллион данаға өсті, оның ішінде жеке жеңіл автомобильдердің саны 18691 миллион дана болып, 487 миллион данаға өсті.

　　Жыл бойы пошта өнеркәсібінің жіберу қызметінің жалпы көлемі[33] 2165 миллиард дана болып, өткен жылмен салыстырғанда 11.8% өсті. Пошта өнеркәсібі пошта хат қызметін 6.8 миллиард дана, пакет қызметін 0.3 миллиард дана, экспресс қызметін 1990 миллиард дана, экспресс қызметінің кірісі 14939 миллиард юань көлемінде аяқтады. Жыл бойы телекоммуникация қызметінің жалпы көлемі[34] 18627 миллиард юань болып, өткен жылмен салыстырғанда 9.1% өсті. Жыл соңында мобильді телефон базалық станцияларының саны[35] 1287 миллион дана болып, оның ішінде 4G базалық станциялары 719 миллион дана, 5G базалық станциялары 484 миллион дана. Елдегі мобильді телефон пайдаланушылары 182684 миллион абонент болып, оның ішінде 5G мобильді телефон пайдаланушылары 120413 миллион абонент. Мобильді телефонның таралу деңгейі 130.0 дана/100 адам. Тұрақты интернет кең жолақты қосылу пайдаланушылары[36] 69082 миллион абонент болып, өткен жылмен салыстырғанда 2099 миллион абонентке өсті, оның ішінде 1000M жылдамдықтағы және одан жоғары кең жолақты қосылу пайдаланушылары[37] 23839 миллион абонент болып, 3157 миллион абонентке өсті. Мобильді интернет заттар терминал пайдаланушылары[38] 28.88 миллиард абонент болып, 2.32 миллиард абонентке өсті. Интернетке қосылған адамдар саны 11.25 миллиард адам болып, оның ішінде мобильді интернетке қосылған адамдар саны 11.21 миллиард адам. Интернеттің таралу деңгейі 80.1% құрайды, оның ішінде ауылдық аймақтарда интернеттің таралу деңгейі 69.5% құрайды. Жыл бойы мобильді интернет пайдаланушыларының қосылу көлемі 3958 миллиард GB болып, өткен жылмен салыстырғанда 17.3% өсті. Бағдарламалық қамтамасыз ету және ақпараттық технологиялар қызмет көрсету өнеркәсібі[39] бағдарламалық қамтамасыз ету қызметінің кірісі 154831 миллиард юань болып, өткен жылмен салыстырғанда 13.2% өсті.

　　Бесінші бөлім: Ішкі сауда

　　Жыл бойы әлеуметтік тұтыну тауарларының бөлшек сауда көлемі 501202 миллиард юань болып, өткен жылмен салыстырғанда 3.7% өсті. Сауда орны бойынша қарағанда, қалалық тұтыну тауарларының бөлшек сауда көлемі 432972 миллиард юань болып, 3.6% өсті; ауылдық тұтыну тауарларының бөлшек сауда көлемі 68230 миллиард юань болып, 4.1% өсті. Тұтыну түрі бойынша қарағанда, тауарлар бөлшек сауда көлемі 443220 миллиард юань болып, 3.8% өсті; мейрамхана кірісі 57982 миллиард юань болып, 3.2% өсті. Қызмет көрсету бөлшек сауда көлемі[41] өткен жылмен салыстырғанда 5.5% өсті.

　　Жыл бойы шектеулі көлемдегі кәсіпорындардың тауарлар бөлшек сауда көлемінде, астық, май, азық-түлік бөлшек сауда көлемі өткен жылмен салыстырғанда 9.3% өсті, сусындар 1.0% өсті, темекі және алкоголь 2.7% өсті, киім, аяқ киім, бас киім, тоқыма өнімдері 3.2% өсті, косметика 5.1% өсті, алтын және күміс зергерлік бұйымдар 12.8% өсті, күнделікті тұтыну тауарлары 6.3% өсті, спорт және ойын-сауық тауарлары 15.7% өсті, тұрмыстық техника және аудио-видео жабдықтар 11.0% өсті, шығыс және батыс дәрі-дәрмектер 1.8% өсті, мәдени кеңсе тауарлары 17.3% өсті, жиһаз 14.6% өсті, байланыс жабдықтары 20.9% өсті, мұнай және өнімдер 5.7% азайды, автомобильдер 1.5% азайды, құрылыс және безендіру материалдары 2.7% азайды. Бөлшек сауда түрі бойынша қарағанда, шектеулі көлемдегі бөлшек сауда кәсіпорындарында, дүкендер бөлшек сауда көлемі өткен жылмен салыстырғанда 5.5% өсті, мамандандырылған дүкендер 2.6% өсті, супермаркеттер 4.3% өсті, әмбебап дүкендер 0.1% өсті, бренд дүкендер 0.6% азайды.

　　Жыл бойы нақты тауарлар интернеттегі бөлшек сауда көлемі[42] 130923 миллиард юань болып, өткен жылмен салыстырғанда 5.2% өсті, әлеуметтік тұтыну тауарларының бөлшек сауда көлемінің үлесі 26.1% құрайды.

　　Алтыншы бөлім: Негізгі құрал-жабдықтарға инвестиция

　　Жыл бойы бүкіл қоғамның негізгі капиталға инвестициясы 491109 миллиард юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда [43]3.9% төмендеді. Негізгі капиталға инвестиция (шаруашылықтарды қоспағанда) 485186 миллиард юаньды құрады, 3.8% төмендеді. Негізгі капиталға инвестицияда (шаруашылықтарды қоспағанда), аймақтар бойынша қарағанда [44], шығыс аймақта инвестиция 8.4% төмендеді, орталық аймақта инвестиция 2.7% төмендеді, батыс аймақта инвестиция 1.3% төмендеді, солтүстік-шығыс аймақта инвестиция 15.5% төмендеді.

　　Негізгі капиталға инвестицияда (шаруашылықтарды қоспағанда), бірінші салаға инвестиция 9570 миллиард юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 2.3% өсті; екінші салаға инвестиция 177368 миллиард юаньды құрады, 2.5% өсті; үшінші салаға инвестиция 298248 миллиард юаньды құрады, 7.4% төмендеді. Инфрақұрылымға инвестиция [45]2.2% төмендеді. Әлеуметтік салаға инвестиция [46]8.5% төмендеді. Жеке инвестиция [47]6.4% төмендеді, жылжымайтын мүлік дамуын қоспағанда жеке жобаларға инвестиция 1.9% төмендеді. Салалар бойынша қарағанда, өндіріс саласындағы жеке инвестиция 0.2% төмендеді, инфрақұрылымдағы жеке инвестиция 1.7% өсті.

　　Жыл бойы жылжымайтын мүлік дамуына инвестиция 82788 миллиард юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда [49]17.2% төмендеді. Оның ішінде тұрғын үйге инвестиция 63514 миллиард юаньды құрады, 16.3% төмендеді; кеңсе ғимараттарына инвестиция 3203 миллиард юаньды құрады, 22.8% төмендеді; коммерциялық пайдалануға арналған ғимараттарға инвестиция 5947 миллиард юаньды құрады, 14.0% төмендеді. Жыл бойы жаңа салынған тауарлық үйлердің сатылым ауданы [50]88101 мың шаршы метрді құрады. Екінші қолдағы үйлердің сауда-саттық ауданы [51]73685 мың шаршы метрді құрады. Жыл соңында жаңа салынған тауарлық үйлердің сатылуға дайын ауданы 76632 мың шаршы метрді құрады, оның ішінде тауарлық тұрғын үйлердің сатылуға дайын ауданы 40236 мың шаршы метрді құрады.

　　Жыл бойы бүкіл елде сатылатын әлеуметтік тұрғын үйлер, әлеуметтік жалға берілетін тұрғын үйлер және қоғамдық жалға берілетін үйлер сияқты 121 мың пәтер (бөлме) құрылысқа басталды және жиналды; қалалық ескі үйлерді қайта құру 17 мың пәтер құрылысқа басталды; қалалық ескі аудандарды қайта құру 2.7 мың жаңа құрылыс басталды, 499 мың тұрғынға пайда әкелді; ауылдық төмен табысты топтар сияқты негізгі объектілердің ауылдық қауіпті үйлерді қайта құру және ауылдық үйлерді сейсмикалық қайта құру 21.9 мың үй құрылысқа басталды.

　　Жеті, сыртқы экономика

　　Жыл бойы тауарлар экспорты мен импортының жалпы көлемі 454685 миллиард юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 3.8% өсті. Оның ішінде экспорт 269890 миллиард юаньды құрады, 6.1% өсті; импорт 184795 миллиард юаньды құрады, 0.5% өсті. Тауарлар экспорты мен импортының сальдосы 85094 миллиард юаньды құрады. Бірлесіп "Бір белдеу, бір жол" елдеріне экспорт пен импорт көлемі 236018 миллиард юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 6.3% өсті, экспорт пен импорттың жалпы көлеміндегі үлесі 51.9% құрады. Оның ішінде экспорт 136851 миллиард юаньды құрады, 11.2% өсті; импорт 99167 миллиард юаньды құрады, 0.1% өсті. "Аймақтық жан-жақты экономикалық серіктестік келісімі" (RCEP) басқа мүшелер елдеріне [52] экспорт пен импорт көлемі 138503 миллиард юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 5.3% өсті. Жеке кәсіпорындардың экспорт пен импорт көлемі 260403 миллиард юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 7.1% өсті, экспорт пен импорттың жалпы көлеміндегі үлесі 57.3% құрады; оның ішінде экспорт 176592 миллиард юаньды құрады, 7.2% өсті.

　　Жыл бойы қызметтер экспорты мен импортының жалпы көлемі 80823 миллиард юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 7.4% өсті. Оның ішінде экспорт 36268 миллиард юаньды құрады, 14.2% өсті; импорт 44555 миллиард юаньды құрады, 2.5% өсті. Қызметтер экспорты мен импортының сальдосы 8287 миллиард юаньды құрады.

　　Жыл бойы жаңа құрылған шетелдік инвестициялық кәсіпорындар саны 70392 болды, өткен жылмен салыстырғанда 19.1% өсті. Шын мәнінде пайдаланылған шетелдік инвестиция көлемі 7477 миллиард юаньды құрады, 9.5% төмендеді. Оның ішінде бірлесіп "Бір белдеу, бір жол" елдері (кейбір еркін порттар арқылы Қытайға инвестицияны қоса алғанда) Қытайға жаңа құрылған шетелдік инвестициялық кәсіпорындар саны 19756 болды, 14.7% өсті; Қытайға тікелей инвестиция көлемі 1168 миллиард юаньды құрады, 1.9% өсті. Жоғары технологиялық салаларда шын мәнінде пайдаланылған шетелдік инвестиция көлемі 2418 миллиард юаньды құрады, 15.6% төмендеді.

　　Жыл бойы шетелге қаржылық емес тікелей инвестиция көлемі 10404 миллиард юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 1.6% өсті. Оның ішінде бірлесіп "Бір белдеу, бір жол" елдеріне қаржылық емес тікелей инвестиция көлемі 2834 миллиард юаньды құрады, 18.0% өсті.

　　Жыл бойы шетелде мердігерлік жұмыстардың орындалған айналымы 12773 миллиард юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 8.1% өсті. Оның ішінде бірлесіп "Бір белдеу, бір жол" елдерінде орындалған айналым 10902 миллиард юаньды құрады, 9.6% өсті, шетелде мердігерлік жұмыстардың орындалған айналымындағы үлесі 85.4% құрады. Шетелде еңбек қызметі бойынша әртүрлі жұмысшылар саны 430 мың адамды құрады.

　　Сегіз, қаржы және банк

　　Жыл бойы бүкіл елде жалпы мемлекеттік бюджет кірісі 216045 миллиард юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 1.7% төмендеді; оның ішінде салық кірісі 176363 миллиард юаньды құрады, 0.8% өсті. Бүкіл елде жалпы мемлекеттік бюджет шығысы 287395 миллиард юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 1.0% өсті. Жыл бойы ғылым мен техника инновациясын және өндіріс саласын дамытуға қолдау көрсететін негізгі саясаттар бойынша салықты азайту және төлемдерді төмендету, сондай-ақ салықты қайтару көлемі 28557 миллиард юаньды құрады.

　　Ескерту: Суретте 2021 жылдан 2024 жылға дейінгі деректер бүкіл елде жалпы мемлекеттік бюджет кірісінің есептік көрсеткіштері, 2025 жылға арналған орындау көрсеткіштері.

　　Жыл соңында кеңейтілген ақша ұсынысы (M2) қалдығы 340.3 триллион юаньды құрады, өткен жыл соңымен салыстырғанда 8.5% өсті; тар ақша ұсынысы (M1)[53] қалдығы 115.5 триллион юаньды құрады, 3.8% өсті; айналымдағы ақша (M0) қалдығы 14.1 триллион юаньды құрады, 10.2% өсті.

　　Жыл бойы әлеуметтік қаржыландыру көлемінің өсімі [54]35.6 триллион юаньды құрады, салыстырмалы негізде есептегенде, өткен жылмен салыстырғанда 3.3 триллион юаньға көп. Жыл соңында әлеуметтік қаржыландыру көлемінің қалдығы [55]442.1 триллион юаньды құрады, салыстырмалы негізде есептегенде, өткен жыл соңымен салыстырғанда 8.3% өсті, оның ішінде нақты экономикаға берілген юаньдағы несие қалдығы 268.4 триллион юаньды құрады, 6.3% өсті. Жыл соңында барлық қаржы мекемелерінің шетел және юаньдағы барлық депозит қалдығы 336.1 триллион юаньды құрады, жыл басынан бері 27.8 триллион юаньға өсті, оның ішінде юаньдағы барлық депозит қалдығы 328.6 триллион юаньды құрады, 26.4 триллион юаньға өсті. Барлық қаржы мекемелерінің шетел және юаньдағы барлық несие қалдығы 275.7 триллион юаньды құрады, 16.2 триллион юаньға өсті, оның ішінде юаньдағы барлық несие қалдығы 271.9 триллион юаньды құрады, 16.3 триллион юаньға өсті. Юаньдағы шағын және орта кәсіпорындарға арналған несие [56] қалдығы 36.6 триллион юаньды құрады, 3.6 триллион юаньға өсті. Шетел және юаньдағы ауыл шаруашылығына арналған несие қалдығы 53.6 триллион юаньды құрады, 3.4 триллион юаньға өсті; өндіріс саласына арналған ұзақ мерзімді несие қалдығы 14.9 триллион юаньды құрады, 1.0 триллион юаньға өсті; жасыл несие қалдығы 44.8 триллион юаньды құрады, 7.7 триллион юаньға өсті. Жыл бойы бүкіл елде жаңа берілген кәсіпорындарға арналған несие бойынша орташа пайыздық мөлшерлеме [57]3.22% құрады, өткен жылмен салыстырғанда 41 базалық пунктке төмендеді.

　　Жыл соңында негізгі ауылдық қаржы мекемелерінің (ауылдық несие кооперативтері, ауылдық кооперативтік банктер, ауылдық коммерциялық банктер) юаньдағы несие қалдығы 33.1 триллион юаньды құрады, жыл басынан бері 1.6 триллион юаньға өсті. Барлық қаржы мекемелерінің юаньдағы тұтыну несие қалдығы 58.2 триллион юаньды құрады, 0.5 триллион юаньға азайды. Оның ішінде, үй шаруашылықтарының қысқа мерзімді тұтыну несие қалдығы 9.5 триллион юаньды құрады, 0.7 триллион юаньға азайды; үй шаруашылықтарының ұзақ мерзімді тұтыну несие қалдығы 48.7 триллион юаньды құрады, 0.2 триллион юаньға өсті.

　　Жыл бойы Шанхай және Шэньчжэнь қор биржаларында A акциялар бойынша жинақталған қаржыландыру [58]12583 миллиард юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 8332 миллиард юаньға өсті. Шанхай және Шэньчжэнь қор биржаларында алғашқы жария ұсыныс бойынша A акциялар саны 90 болды, қаржыландыру көлемі 1242 миллиард юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 620 миллиард юаньға өсті, оның ішінде ғылыми-техникалық тақтадағы акциялар саны 19 болды, қаржыландыру көлемі 381 миллиард юаньды құрады; Шанхай және Шэньчжэнь қор биржаларында A акциялар бойынша қайта қаржыландыру (қоғамдық ұсыныс, бағытталған ұсыныс, акцияларды бөлу, артықшылықты акциялар, конверттелетін облигациялар) 11341 миллиард юаньды құрады, 7712 миллиард юаньға өсті. Пекин қор биржасында жария ұсыныс бойынша акциялар саны 26 болды, қаржыландыру [59]76 миллиард юаньды құрады, қайта қаржыландыру 4 миллиард юаньды құрады. Жыл бойы әртүрлі субъектілер Шанхай, Шэньчжэнь және Пекин қор биржаларында облигациялар (компания облигациялары, кәсіпорын облигациялары, активтерді қолдау бағалы қағаздары, мемлекеттік облигациялар және жергілікті үкімет облигациялары) шығару арқылы қаржыландыру көлемі 16.3 триллион юаньды құрады. Шанхай және Шэньчжэнь қор биржаларында инфрақұрылым саласындағы жылжымайтын мүлік инвестициялық траст қорлары (REITs) саны 20 болды, жинақталған қаржыландыру көлемі 402 миллиард юаньды құрады. Жыл соңында бүкіл елде шағын және орта кәсіпорындардың акцияларын ауыстыру жүйесінде тіркелген компаниялар саны 5960 болды, жыл бойы тіркелген компаниялар бойынша жинақталған акциялар бойынша қаржыландыру [60]74 миллиард юаньды құрады.

　　Жыл бойы компанияның несие облигацияларын [61] шығару көлемі 15.6 триллион юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 0.9 триллион юаньға өсті.

　　Жыл бойы сақтандыру компанияларының бастапқы сақтандыру сыйақы кірісі [62]61194 миллиард юаньды құрады, салыстырмалы негізде есептегенде, өткен жылмен салыстырғанда 7.4% өсті. Оның ішінде, өмірді сақтандыру қызметінің бастапқы сақтандыру сыйақы кірісі 35557 миллиард юаньды құрады, денсаулық сақтандыру және кездейсоқ жарақаттан сақтандыру қызметінің бастапқы сақтандыру сыйақы кірісі 10935 миллиард юаньды құрады, мүлікті сақтандыру қызметінің бастапқы сақтандыру сыйақы кірісі 14703 миллиард юаньды құрады. Әртүрлі төлемдер мен өтемақылар төлеу көлемі 24432 миллиард юаньды құрады. Оның ішінде, өмірді сақтандыру қызметінің төлемдері 10016 миллиард юаньды құрады, денсаулық сақтандыру және кездейсоқ жарақаттан сақтандыру қызметінің төлемдері мен өтемақылары 4454 миллиард юаньды құрады, мүлікті сақтандыру қызметінің төлемдері 9962 миллиард юаньды құрады.

　　Тоғыз, тұрғындардың табысы, тұтынуы және әлеуметтік қорғау

　　Жыл бойы бүкіл елде тұрғындардың жан басына шаққандағы қол жетімді табысы 43377 юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 5.0% өсті, баға факторларын алып тастағанда, нақты өсім 5.0% құрады. Бүкіл елде тұрғындардың жан басына шаққандағы қол жетімді табысының медианасы [63]36231 юаньды құрады, 4.4% өсті. Тұрақты мекенжай бойынша бөлгенде, қалалық тұрғындардың жан басына шаққандағы қол жетімді табысы 56502 юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 4.3% өсті, баға факторларын алып тастағанда, нақты өсім 4.2% құрады. Қалалық тұрғындардың жан басына шаққандағы қол жетімді табысының медианасы 51115 юаньды құрады, 3.7% өсті. Ауылдық тұрғындардың жан басына шаққандағы қол жетімді табысы 24456 юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 5.8% өсті, баға факторларын алып тастағанда, нақты өсім 6.0% құрады. Ауылдық тұрғындардың жан басына шаққандағы қол жетімді табысының медианасы 20711 юаньды құрады, 5.6% өсті. Қалалық және ауылдық тұрғындардың жан басына шаққандағы қол жетімді табысының арақатынасы 2.31 құрады, өткен жылмен салыстырғанда 0.03 төмендеді. Бүкіл елде тұрғындардың бес топқа бөлінген табыс бойынша [64], төмен табыс тобының жан басына шаққандағы қол жетімді табысы 10150 юаньды құрады, ортадан төмен табыс тобының жан басына шаққандағы қол жетімді табысы 22702 юаньды құрады, орта табыс тобының жан басына шаққандағы қол жетімді табысы 35536 юаньды құрады, ортадан жоғары табыс тобының жан басына шаққандағы қол жетімді табысы 55586 юаньды құрады, жоғары табыс тобының жан басына шаққандағы қол жетімді табысы 103778 юаньды құрады. Бүкіл елде ауылдық жұмысшылардың жан басына шаққандағы айлық табысы 5075 юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 2.3% өсті. Кедейліктен шыққан аудандардағы [65] ауылдық тұрғындардың жан басына шаққандағы қол жетімді табысы 18627 юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 6.3% өсті, баға факторларын алып тастағанда, нақты өсім 6.5% құрады.

　　Жыл бойы бүкіл елде тұрғындардың жан басына шаққандағы тұтыну шығысы 29476 юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 4.4% өсті, баға факторларын алып тастағанда, нақты өсім 4.4% құрады. Оның ішінде, жан басына шаққандағы қызметтік тұтыну шығысы [66]13602 юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 4.5% өсті, тұрғындардың жан басына шаққандағы тұтыну шығысының үлесі 46.1% құрады. Тұрақты мекенжай бойынша бөлгенде, қалалық тұрғындардың жан басына шаққандағы тұтыну шығысы 35869 юаньды құрады, 3.8% өсті, баға факторларын алып тастағанда, нақты өсім 3.7% құрады; ауылдық тұрғындардың жан басына шаққандағы тұтыну шығысы 20259 юаньды құрады, 5.1% өсті, баға факторларын алып тастағанда, нақты өсім 5.3% құрады. Бүкіл елде тұрғындардың Энгель коэффициенті 29.3% құрады, оның ішінде қалалық тұрғындар үшін 28.3%, ауылдық тұрғындар үшін 31.8% құрады.

　　Жыл соңында бүкіл елде негізгі зейнетақы сақтандыруына қатысушылар саны 107599 мың адамды құрады, өткен жыл соңымен салыстырғанда 316 мың адамға өсті, оның ішінде қалалық жұмысшылардың негізгі зейнетақы сақтандыруына қатысушылар саны 54680 мың адамды құрады, қалалық және ауылдық тұрғындардың негізгі зейнетақы сақтандыруына қатысушылар саны 52919 мың адамды құрады. Негізгі медициналық сақтандыруға қатысушылар саны 133068 мың адамды құрады, 406 мың адамға өсті, оның ішінде жұмысшылардың негізгі медициналық сақтандыруына қатысушылар саны 38856 мың адамды құрады, қалалық және ауылдық тұрғындардың негізгі медициналық сақтандыруына қатысушылар саны 94212 мың адамды құрады. Жұмыссыздық сақтандыруына қатысушылар саны 24918 мың адамды құрады, 329 мың адамға өсті. Еңбек жарақаты сақтандыруына қатысушылар саны 30500 мың адамды құрады, 102 мың адамға өсті. Жүктілік сақтандыруына қатысушылар саны 25966 мың адамды құрады, 666 мың адамға өсті. Жыл соңында бүкіл елде 595 мың адам қалалық ең төменгі өмір сүру кепілдігін алды, 3340 мың адам ауылдық ең төменгі өмір сүру кепілдігін алды, 445 мың адам ауылдық ерекше қиын жағдайдағы адамдарға [67] көмек пен қамқорлық алды, жыл бойы уақытша көмек [68]2399 мың адамға көрсетілді. Жыл бойы мемлекеттен тұрақты жәрдемақы, тұрақты өмір сүру жәрдемақысын алған ардагерлер мен басқа да артықшылықты объектілер саны 813 мың адамды құрады.

　　Жыл соңында бүкіл елде әртүрлі тұрғын үй ұсынатын әлеуметтік қызмет мекемелерінің саны 4.2 мың болды, оның ішінде қарттар үйі 3.9 мың, балаларға арналған әлеуметтік көмек және қорғау мекемелері 1196 болды. Әлеуметтік қызмет орындарының төсек саны [69]794.0 мың болды, оның ішінде қарттарға арналған қызмет орындарының төсек саны 768.0 мың болды, балаларға арналған әлеуметтік көмек және қорғау мекемелерінің төсек саны 9.6 мың болды.

　　Он, ғылым және білім

　　Жыл бойы зерттеу және тәжірибе дамыту (R&D) шығындары 39262 миллиард юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 8.1% өсті, ішкі жалпы өнімге қатынасы 2.80% құрады, оның ішінде негізгі зерттеу шығындары 2778 миллиард юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 11.1% өсті, R&D шығындарының үлесі 7.08% құрады. Мемлекеттік табиғи ғылым қоры 5.88 мың жобаны қаржыландырды. Жыл соңында жаңа тізімге енгізілген мемлекеттік инженерлік зерттеу орталықтарының саны 207 болды, Мемлекеттік даму және реформалар комитеті анықтаған кәсіпорындардың технологиялық орталықтарының саны 1921 болды. Мемлекеттік ғылыми-техникалық нәтижелерді коммерцияландыруды қолдау қоры 36 қосалқы қор құрды, жалпы қаржыландыру көлемі 624 миллиард юаньды құрады. Жыл бойы өнертабыс патенттерінің саны 97.2 мың болды, өткен жылмен салыстырғанда 7.0% төмендеді. Патенттік ынтымақтастық келісімі (PCT) патенттік өтінімдер саны [70]7.8 мың болды. Жыл соңында жарамды өнертабыс патенттерінің саны 631.8 мың болды, өткен жыл соңымен салыстырғанда 11.1% өсті. Әрбір 10 мың адамға жоғары құнды өнертабыс патенттерінің саны [71]16 болды. Жыл бойы тауар белгілерін тіркеу саны 420.6 мың болды, өткен жылмен салыстырғанда 12.0% төмендеді. Жыл бойы 104 мың техникалық келісім жасалды, техникалық келісімдердің жалпы сомасы 75734 миллиард юаньды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 10.8% өсті. Қытай азаматтарының ғылыми сауаттылық деңгейі [72]16.74% жетті.

　　Жыл бойы 92 ғарыштық ұшырылым орындалды, оның ішінде коммерциялық ғарыштық ұшырылымдар саны 50 болды. Тяньвен-2 кіші астероидты үлгі алу және қайтару сапарын сәтті бастады, қайта пайдалануға болатын тасымалдаушы зымыран технологиясы тезірек дамуда, Чжуцюань-3, Чанчжэн-12А алғашқы ұшырылымы екі сатылы орбиталық жетістікті жүзеге асырды. Қытайда толықтай дербес жобаланған және салынған алғашқы электромагниттік катапультты авианосец "Фуцзянь" қатарға қосылды. Суперөткізгіш кванттық есептеу прототипі "Цзу Чунчжи-3" сәтті құрылды, Қытайдың "жасанды күн" "миллион градус мың секунд" әлемдік рекордын орнатты, Цзяньмэнь нейтрино экспериментінің үлкен ғылыми құрылғысы ресми түрде жұмыс істей бастады. Қытайда жасалған жасанды интеллекттің үлкен моделі DeepSeek жаһандық назар аудартты, алғашқы инвазивті ми-компьютер интерфейсі клиникалық сынақтары сәтті өтті, дербес жасалған алғашқы төмен температуралы үлкен ағынды ионды енгізу машинасы өнеркәсіптік қабілетке ие болды.

　　Жыл соңында бүкіл елде мемлекеттік сапа бақылау орталықтарының саны 874 болды. Бүкіл елде өнім сапасы, жүйе және қызмет көрсету сертификаттау мекемелерінің саны 1216 болды, 117 мың кәсіпорынға сертификаттау жүргізілді. Жыл бойы ұлттық стандарттарды әзірлеу және қайта қарау саны 4929 болды, оның ішінде жаңадан әзірленген 2481 болды. Жыл бойы өндіріс саласындағы өнім сапасының сәйкестік деңгейі [73]94.36% құрады.

　　Жыл бойы магистратура білім беру бойынша қабылдау саны 143.8 мың болды, магистратурада оқитын студенттер саны 430.0 мың болды, түлектер саны 116.7 мың болды. Жалпы, кәсіби бакалавриат және арнайы білім беру [74] бойынша қабылдау саны 1070.8 мың болды, оқитын студенттер саны 3954.0 мың болды, түлектер саны 1105.1 мың болды. Орта кәсіби білім беру [75] бойынша қабылдау саны 526.5 мың болды, оқитын студенттер саны 1537.8 мың болды, түлектер саны 521.9 мың болды. Жалпы орта мектептер бойынша қабылдау саны 1074.9 мың болды, оқитын студенттер саны 3039.5 мың болды, түлектер саны 924.6 мың болды. Орта мектептер бойынша қабылдау саны 1852.8 мың болды, оқитын студенттер саны 5509.3 мың болды, түлектер саны 1723.7 мың болды. Бастауыш мектептер бойынша қабылдау саны 1461.7 мың болды, оқитын студенттер саны 10178.3 мың болды, түлектер саны 1860.5 мың болды. Арнайы білім беру бойынша қабылдау саны 16.4 мың болды, оқитын студенттер саны 92.7 мың болды, түлектер саны 18.4 мың болды. Мектепке дейінгі білім беру бойынша балабақшада оқитын балалар саны 3225.5 мың болды. Тоғыз жылдық міндетті білім беру тұрақтылық деңгейі 96.1% құрады, орта мектеп деңгейіндегі жалпы қабылдау деңгейі 92.0% құрады. 16-59 жас аралығындағы халықтың орташа білім алу жылдары 11.3 жылды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 0.1 жылға өсті.

　　Он бір, мәдениет, туризм, денсаулық сақтау және спорт

　　Жыл соңында бүкіл елде мәдениет және туризм бөлімдеріне тиесілі өнер көрсету топтарының саны 1879 болды. Бүкіл елде қоғамдық кітапханалар саны 3253 болды, жалпы айналым [76]146983 мың адамды құрады; мәдениет үйлері саны 3517 болды. Кабельдік теледидардың нақты пайдаланушылар саны 2.07 миллион болды, оның ішінде кабельдік сандық теледидардың нақты пайдаланушылар саны 2.00 миллион болды. Жыл соңында радио бағдарламаларының жалпы халықты қамту деңгейі 99.8% құрады, теледидар бағдарламаларының жалпы халықты қамту деңгейі 99.8% құрады. Жыл бойы телесериалдар өндірісі мен тарату саны 110 болды, 3376 серия; теледидарлық анимациялық фильмдер саны 336 болды, 93874 минут. Оқиға фильмдері өндірісі саны 511 болды, ғылыми-техникалық, деректі, анимациялық, виртуалды шындық [77] және арнайы фильмдер [78] саны 253 болды. Әртүрлі газеттердің басылымы 230 миллиард дана, әртүрлі журналдардың басылымы 16 миллиард дана, кітаптардың басылымы 108 миллиард дана (парақ), жан басына шаққандағы кітап саны [79]7.71 дана (парақ). Жыл соңында бүкіл елде мұрағаттар саны 4227 болды, әртүрлі ашық мұрағаттар саны 26726 мың том (дана). Жыл бойы бүкіл елде мәдениет және байланысты салалардағы ірі кәсіпорындардың кірісі 152135 миллиард юаньды құрады, салыстырмалы негізде есептегенде, өткен жылмен салыстырғанда 7.4% өсті, оның ішінде мәдениет жаңа бағыттары айқын көрінетін 16 салалық кіші кәсіпорындардың кірісі 14.3% өсті.

　　Жыл бойы ішкі туризм бойынша сапарлар саны 65.2 миллиард адамды құрады, өткен жылмен салыстырғанда 16.2% өсті. Оның ішінде қалалық тұрғындардың ішкі туризм бойынша сапарлар саны 50.0 миллиард адамды құрады, 14.3% өсті; ауылдық тұрғындардың ішкі туризм бойынша сапарлар саны 15.3 миллиард адамды құрады, 22.6% өсті. Ішкі туристердің жалпы шығындары 63003 миллиард юаньды құрады, 9.5% өсті. Оның ішінде қалалық тұрғындардың сапар шығындары 52990 миллиард юаньды құрады, 7.5% өсті; ауылдық тұрғындардың сапар шығындары 10012 миллиард юаньды құрады, 21.4% өсті. Шетелден келген туристер саны 15450 мың адамды құрады, 17.1% өсті, оның ішінде шетелдіктер саны 3517 мың адамды құрады, Гонконг, Макао және Тайвань тұрғындары саны 11932 мың адамды құрады. Шетелден келген туристердің жалпы шығындары 1311 миллиард долларды құрады, 39.2% өсті. Визасыз шетелден келген шетелдіктер саны 3008 мың адамды құрады, 49.5% өсті. Ішкі тұрғындардың шетелге сапарлар саны 16792 мың адамды құрады, оның ішінде жеке сапарлар саны 16166 мың адамды құрады, Гонконг, Макао және Тайваньға сапарлар саны 11271 мың адамды құрады.

　　Жыл соңында елде жалпы 110,7 мың медициналық мекеме болды, оның ішінде 38 мың аурухана, ауруханалар арасында 12 мың мемлекеттік аурухана, 26 мың жеке аурухана; негізгі медициналық мекемелер 105,5 мың, оның ішінде ауылдық денсаулық сақтау орталықтары 33 мың, қауымдық денсаулық сақтау қызметі орталықтары (станциялары) 38 мың, амбулаториялар (орындар) 424 мың, ауылдық денсаулық сақтау бөлмелері 560 мың; арнайы қоғамдық денсаулық сақтау мекемелері 9231 (денсаулық сақтау бақылау орталықтары мен орталықтарын қоспағанда), оның ішінде аурулардың алдын алу және бақылау орталықтары 3478. Денсаулық сақтау техникалық қызметкерлері 13,4 миллион, оның ішінде кәсіби дәрігерлер мен кәсіби көмекші дәрігерлер 5,29 миллион, тіркелген медбикелер 6,03 миллион. Медициналық мекемелерде 10,09 миллион төсек, оның ішінде ауруханаларда 7,99 миллион, ауылдық денсаулық сақтау орталықтарында 1,44 миллион төсек. Жыл бойы жалпы емделу саны [81] 10,58 миллиард адам, ауруханадан шығу саны [82] 300 миллион адам.

　　Жыл соңында елде жалпы 5,004 миллион спорт алаңы [83], спорт алаңының ауданы [84] 4,37 миллиард шаршы метр, адам басына спорт алаңының ауданы 3,1 шаршы метр болды. Жыл бойы біздің спортшылар 31 жобада 146 әлем чемпионатын жеңіп алды, жалпы 17 әлемдік рекорд орнатты. Харбинде өткен 9-шы Азия қысқы ойындарында біздің спортшылар жалпы 32 алтын, 27 күміс, 26 қола медаль жеңіп алды, жалпы 85 медаль, алтын медаль және медальдар саны бойынша бірінші орынға ие болып, Азия қысқы ойындарының тарихындағы ең жақсы нәтижеге қол жеткізді. Біздің мүгедек спортшылар 23 халықаралық жарыста 179 әлем чемпионатын жеңіп алды.

　　Он екінші, ресурстар, қоршаған орта және төтенше жағдайларды басқару

　　Жыл бойы елде мемлекеттік құрылыс жерінің жалпы көлемі [85] 471 мың гектар болды, өткен жылмен салыстырғанда 22,2% төмендеді. Оның ішінде өнеркәсіптік және қоймалық жер 138 мың гектар, 10,8% төмендеді; жылжымайтын мүлік жері [86] 62 мың гектар, 14,4% төмендеді; инфрақұрылым жері 272 мың гектар, 28,4% төмендеді.

　　Жыл бойы орман отырғызу ауданы 3,56 миллион гектар болды, оның ішінде жасанды орман отырғызу ауданы 830 мың гектар, жалпы орман отырғызу ауданының 23,2% құрады. Шөп отырғызу және жақсарту ауданы [87] 4,93 миллион гектар. Жыл соңына қарай елде 5 ұлттық парк болды.

　　Алдын ала есептеулер бойынша, жыл бойы энергия тұтынудың жалпы көлемі 6,17 миллиард тонна стандартты көмір болды, өткен жылмен салыстырғанда 3,5% өсті. Көмір тұтыну көлемі 0,1% өсті, шикі мұнай тұтыну көлемі 3,6% өсті, табиғи газ тұтыну көлемі 2,0% өсті, электр энергия тұтыну көлемі 5,0% өсті. Көмір тұтыну көлемі энергия тұтынудың жалпы көлемінің 51,4% құрады, өткен жылмен салыстырғанда 1,8 пайыздық пунктке төмендеді; табиғи газ, су электр, ядролық электр, жел электр, күн энергиясы сияқты таза энергия тұтыну көлемі энергия тұтынудың жалпы көлемінің 30,4% құрады, 1,8 пайыздық пунктке өсті. Негізгі энергия тұтынатын өнеркәсіптік кәсіпорындардың бірлік карбидтің кешенді энергия тұтынуы 0,7% төмендеді, бірлік аммиактың кешенді энергия тұтынуы 2,3% төмендеді, тонна болаттың кешенді энергия тұтынуы 1,9% өсті, бірлік электролиттік алюминийдің кешенді энергия тұтынуы 0,9% төмендеді, әр киловатт сағат жылу электр стандартты көмір тұтынуы өткен жылмен салыстырғанда өзгеріссіз қалды. Алдын ала есептеулер бойынша, шикізат энергиясын және фосилді емес энергия тұтынуды алып тастағанда, елде мың юань ішкі жалпы өнім энергия тұтынуы [88] өткен жылмен салыстырғанда 5,1% төмендеді. Елде көміртегі шығарындылары сауда нарығында көміртегі шығарындылары квотасы [89] 235 миллион тонна болды, сауда көлемі 14,63 миллиард юань болды.

　　Жыл бойы жағалау аймағындағы теңіз суының сапасы [90] ұлттық бірінші және екінші санаттағы теңіз суының сапа стандарттарына сәйкес келетін ауданы 84,9% құрады, үшінші санаттағы теңіз суы 4,6% құрады, төртінші және нашар төртінші санаттағы теңіз суы 10,5% құрады.

　　Бақыланатын 339 қалалық және одан жоғары деңгейдегі қалаларда ұсақ бөлшектер (PM2.5) жылдық орташа концентрациясы 28,0 микрограмм/куб метр болды, өткен жылмен салыстырғанда 4,4% төмендеді.

　　Қалалық аймақтық дыбыс ортасын күндізгі уақытта бақылау жүргізілген 332 қаланың ішінде жыл бойы дыбыс ортасының сапасы жақсы қалалар 9,3% құрады, жақсы қалалар 65,1% құрады, орташа қалалар 25,0% құрады, нашар қалалар 0,6% құрады, ешқандай нашар қалалар жоқ.

　　Жыл бойы орташа температура 10,9℃ болды, өткен жылмен салыстырғанда өзгеріссіз қалды. Жалпы 10 тайфун қонды.

　　Жыл бойы ауыл шаруашылығы дақылдарының зардап шеккен ауданы 6,07 миллион гектар болды, оның ішінде толық жоғалғаны 690 мың гектар. Су тасқыны және геологиялық апаттардан тікелей экономикалық шығын 166,6 миллиард юань болды, құрғақшылық апаттарынан тікелей экономикалық шығын 8,6 миллиард юань болды, төмен температуралық мұздату және қар апаттарынан тікелей экономикалық шығын 900 миллион юань болды, теңіз апаттарынан тікелей экономикалық шығын 8,9 миллиард юань болды. Жалпы 5,0 баллдан жоғары жер сілкінісі 11 рет болды, әр деңгейдегі жер сілкіністері жалпы тікелей экономикалық шығын 9,7 миллиард юань болды. Жалпы 225 орман өрттері болды, зардап шеккен орман ауданы шамамен 0,5 мың гектар болды.

　　Жыл бойы әртүрлі өндірістік қауіпсіздік апаттарынан жалпы 18,261 адам қайтыс болды, өткен жылмен салыстырғанда 7,0% төмендеді. Өнеркәсіптік және сауда кәсіпорындарында жұмыс істейтін жүз мың адамға өндірістік қауіпсіздік апаттарынан қайтыс болғандар саны 1,040 адам болды, өткен жылмен салыстырғанда 4,5% төмендеді; көмір шахталарында миллион тоннаға қайтыс болғандар саны 0,045 адам болды, 23,7% төмендеді. Жол-көлік апаттарында мың көлікке қайтыс болғандар саны 1,25 адам болды, 4,6% төмендеді.

　　Ескертулер:

　　[1] Осы есептегі деректер алдын ала статистикалық деректер болып табылады. Барлық статистикалық деректер Гонконг арнайы әкімшілік аймағы, Макао арнайы әкімшілік аймағы және Тайвань провинциясын қамтымайды. Кейбір деректер дөңгелектеу себебінен жалпы және бөлшек сомалар тең емес болуы мүмкін.

　　[2] Ішкі жалпы өнім, үш саланың және байланысты салалардың қосымша құны, аймақтық жалпы өнім, адам басына ішкі жалпы өнім және ұлттық жалпы кіріс абсолюттік мәндері ағымдағы бағамен есептеледі, өсу қарқыны тұрақты бағамен есептеледі.

　　[3] Ұлттық жалпы кіріс, бұрын ұлттық жалпы өнім деп аталған, белгілі бір кезеңде ел немесе аймақтағы барлық тұрақты бірліктердің алғашқы бөлу кірісінің жалпы сомасын білдіреді, ішкі жалпы өнімге шетелден алынған алғашқы бөлу кірісінің таза сомасын қосады.

　　[4] Жалпы еңбек өнімділігі ішкі жалпы өнімнің (2020 жылғы бағамен есептелген) барлық жұмыс істейтін адамдардың қатынасы болып табылады.

　　[5] Елдің халқы Қытайдың материктік бөлігіндегі 31 провинция, автономиялық аймақ, тікелей басқарылатын қалалар және қызметтегі әскери қызметкерлердің халқы болып табылады, 31 провинция, автономиялық аймақ, тікелей басқарылатын қалаларда тұратын Гонконг, Макао, Тайвань тұрғындары және шетел азаматтары қамтылмайды.

　　[6] 2025 жылдың соңында 0-14 жас (15 жасқа толмағандарды қоса алғанда) халқы 212,76 миллион адам, 15-59 жас (60 жасқа толмағандарды қоса алғанда) халқы 868,75 миллион адам болды.

　　[7] Қалалық жаңа жұмысқа орналасқан адамдар саны есеп беру кезеңінде қалалық жаңа жұмысқа орналасқан адамдардың жалпы саны мен табиғи азаю санының айырмасы болып табылады.

　　[8] Жылдық ауыл шаруашылығы жұмысшыларының саны жыл ішінде өз ауылынан тыс жерде 6 ай және одан көп уақыт жұмыс істеген ауыл шаруашылығы жұмысшылары мен өз ауылында 6 ай және одан көп уақыт ауыл шаруашылығынан тыс салада жұмыс істеген жергілікті ауыл шаруашылығы жұмысшыларын қамтиды.

　　[9] Ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірушілердің бағасы ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірушілердің өз өнімдерін бірінші рет сатқан кезде нақты алған бірлік өнім бағасы болып табылады.

　　[10] Тұрғын үй бағасы жалға алынған үйдің жалдау ақысы, тұрғын үйді күтіп ұстау және басқару, су, электр, отын, өз үй қызметі бағасын қамтиды.

　　[11] Статистикалық зерттеу жүйесінің анықталған зерттеу ауқымының өзгеруі, статистикалық құқықтық бақылау, қайталанатын деректерді алып тастау сияқты факторлар себебінен 2025 жылы ауқымды өнеркәсіптің байланысты көрсеткіштерінің өсу қарқыны салыстырмалы негізде есептеледі.

　　[12] Жабдықтар өндірісі металл бұйымдар өндірісі, жалпы жабдықтар өндірісі, арнайы жабдықтар өндірісі, автомобиль өндірісі, теміржол, кеме, аэроғарыш және басқа көлік жабдықтары өндірісі, электр механикалық және құрал-жабдықтар өндірісі, компьютер, байланыс және басқа электронды жабдықтар өндірісі, аспаптар өндірісін қамтиды.

　　[13] Жоғары технологиялық өндіріс фармацевтика өндірісі, авиация, ғарыштық аппараттар және жабдықтар өндірісі, электронды және байланыс жабдықтары өндірісі, компьютер және кеңсе жабдықтары өндірісі, медициналық аспаптар және аспаптар өндірісі, ақпараттық химиялық өнімдер өндірісін қамтиды.

　　[14] Сандық өнімдер өндірісі компьютер өндірісі, байланыс және радар жабдықтары өндірісі, сандық медиа жабдықтары өндірісі, ақылды жабдықтар өндірісі, электронды компоненттер және жабдықтар өндірісі, басқа сандық өнімдер өндірісін қамтиды.

　　[15] Кейбір қызмет көрсету салаларының ауқымды кәсіпорындарының статистикалық ауқымы 2000 миллион юань және одан жоғары жылдық кірісі бар көлік, қойма және пошта салалары, ақпаратты беру, бағдарламалық қамтамасыз ету және ақпараттық технологиялар қызметтері, су ресурстарын басқару, қоршаған ортаны қорғау және қоғамдық нысандарды басқару салалары, денсаулық сақтау саласының заңды тұлғалары; жылдық кірісі 1000 миллион юань және одан жоғары жылжымайтын мүлік саласы (жылжымайтын мүлікті дамыту және басқаруды қоспағанда), жалға беру және бизнес қызметтері, ғылыми зерттеулер және технологиялық қызметтер, білім беру саласының заңды тұлғалары; және жылдық кірісі 500 миллион юань және одан жоғары тұрғындарға қызмет көрсету, жөндеу және басқа қызметтер, мәдениет, спорт және ойын-сауық салалары, әлеуметтік жұмыс саласының заңды тұлғалары. Қаржы саласы, көтерме және бөлшек сауда, қонақ үй және мейрамхана саласы, жылжымайтын мүлікті дамыту және басқару саласының заңды тұлғалары қамтылмаған. 2025 жылы кейбір қызмет көрсету салаларының ауқымды кәсіпорындарының қаржылық көрсеткіштерінің өсу қарқыны салыстырмалы негізде есептеледі.

　　[16] Стратегиялық жаңа қызмет көрсету салалары жаңа буын ақпараттық технологиялар индустриясы, жоғары деңгейлі жабдықтар өндірісі индустриясы, жаңа материалдар индустриясы, биологиялық индустрия, жаңа энергия көліктері индустриясы, жаңа энергия индустриясы, энергия үнемдеу және қоршаған ортаны қорғау индустриясы және сандық шығармашылық индустриясы сияқты сегіз индустрияның қызмет көрсету салаларына байланысты салаларды, сондай-ақ жаңа технологиялар мен инновациялық кәсіпкерлік сияқты байланысты қызмет көрсету салаларын қамтиды.

　　[17] Жоғары технологиялық қызмет көрсету салалары ақпараттық қызметтер, электронды коммерция қызметтері, тексеру және сынау қызметтері, кәсіби техникалық қызметтердің жоғары технологиялық қызметтері, зерттеу және дизайн қызметтері, ғылыми-техникалық нәтижелерді коммерцияландыру қызметтері, зияткерлік меншік және байланысты заң қызметтері, қоршаған ортаны бақылау және басқару қызметтерін қамтиды.

　　[18] Электронды коммерцияның сауда көлемі электронды коммерция сауда платформалары (кәсіпорынның өз платформасы және үшінші тарап платформалары) арқылы жүзеге асырылған тауарлар мен қызметтердің сауда көлемін білдіреді, оның ішінде бірлікке және жеке тұлғаға сауда көлемі, 2025 жылы өсу қарқыны салыстырмалы негізде есептеледі.

　　[19] Интернеттегі бөлшек сауда көлемі қоғамдық интернет сауда платформалары (негізінен нақты тауарлар саудасын жүзеге асыратын интернет платформалары, оның ішінде өз сайты және үшінші тарап платформалары) арқылы жүзеге асырылған тауарлар мен қызметтердің бөлшек сауда көлемін білдіреді, 2025 жылы өсу қарқыны салыстырмалы негізде есептеледі.

　　[20] Инвестиция статистикасы жүйесінің әдістерін реформалау, статистикалық құқықтық бақылау сияқты факторлар себебінен 2025 жылы негізгі капитал инвестициясының байланысты көрсеткіштерінің өсу қарқыны салыстырмалы негізде есептеледі.

　　[21] Шығыс аймақ Пекин, Тяньцзинь, Хэбэй, Шанхай, Цзянсу, Чжэцзян, Фуцзянь, Шандун, Гуандун және Хайнань 10 провинциясы (қаласы); Орталық аймақ Шаньси, Аньхой, Цзянси, Хэнань, Хубэй және Хунань 6 провинциясы; Батыс аймақ Ішкі Моңғолия, Гуанси, Чунцин, Сычуань, Гуйчжоу, Юньнань, Тибет, Шэньси, Ганьсу, Цинхай, Нинся және Шыңжаң 12 провинциясы (аймақ, қаласы); Солтүстік-Шығыс аймақ Ляонин, Цзилин және Хэйлунцзян 3 провинциясы болып табылады.

　　[22] Мың юань ішкі жалпы өнімнің көмірқышқыл газ шығарындыларының есептеу ауқымы энергия қызметі, өнеркәсіптік өндіріс процесінде пайда болған көмірқышқыл газ шығарындыларын қамтиды, 2020 жылғы бағамен есептеледі.

　　[23] Ескертулерді қараңыз [11].

　　[24] Болат өндірісі деректерінде кәсіпорындар арасында қайталанатын өңдеу болаттары қамтылған.

　　[25] Ескертулерді қараңыз [11].

　　[26] Өндірістік қуаттылықты пайдалану коэффициенті нақты өнім шығару мен өндірістік қуаттылықтың (екі мән де құндық өлшеммен есептеледі) қатынасы болып табылады. Кәсіпорынның нақты өнім шығару есеп беру кезеңіндегі өнеркәсіптік жалпы өнім болып табылады; кәсіпорынның өндірістік қуаттылығы есеп беру кезеңінде, еңбек күші, шикізат, отын, тасымалдау сияқты қамтамасыз ету жағдайында, өндірістік жабдықтар (машиналар) қалыпты жұмыс істеп тұрған кезде, кәсіпорын жүзеге асыра алатын және ұзақ мерзімде сақтай алатын өнім шығару болып табылады.

　　[27] Жылу электр энергиясы көмірмен электр энергиясы өндіру, мұнаймен электр энергиясы өндіру, газбен электр энергиясы өндіру, қалдық жылу, қалдық қысым, қалдық газбен электр энергиясы өндіру, биомасса электр энергиясы өндіруді қамтиды.

　　[28] Аз мөлшердегі электр энергиясы орнатылған қуаттылығы (мысалы, геотермалды және т.б.) есепте көрсетілмеген.

　　[29] Статистикалық құқықтық бақылау, қайталанатын деректерді алып тастау сияқты факторлар себебінен 2025 жылы құрылыс саласы кәсіпорындарының пайда өсу қарқыны салыстырмалы негізде есептеледі.

　　[30] Ескертулерді қараңыз [15].

　　[31] Жүк тасымалдау көлемі және айналым көлемі теміржол, автомобиль жолы, су жолы, азаматтық авиация және құбыр тасымалдау сияқты бес тасымалдау түрінің орындалған көлемін қамтиды, 2025 жылы өсу қарқыны салыстырмалы негізде есептеледі.

　　[32] 2025 жылы такси қызметінің жолаушы коэффициенті реттелді, сәйкесінше такси қалалық жолаушы тасымалдау көлемі сияқты көрсеткіштердің осы жылдағы және өткен жылдағы деректері реттелді. 2025 жылы жолаушы тасымалдау көлемі, жолаушы тасымалдау айналым көлемі, автомобиль жолы жолаушы тасымалдау көлемі, автомобиль жолы жолаушы тасымалдау айналым көлемі өсу қарқыны салыстырмалы негізде есептеледі.

　　[33] Пошта саласының жеткізу қызметінің жалпы көлемі кәсіпорындардың әртүрлі пошта қызметтері, экспресс қызметтерінің жалпы санын білдіреді.

　　[34] Телекоммуникация қызметінің жалпы көлемі өткен жылдағы бағамен есептеледі.

　　[35] Мобильді телефон базалық станциялары есеп беру кезеңінің соңында ұялы байланыс қызметін көрсететін сымсыз қабылдау және беру жабдықтары, базалық станция мен мобильді станция арасындағы сымсыз байланыс, мобильді ауыстыру станциясы мен мобильді станция арасындағы аралық қызметті атқаратын, сымсыз беру сапасын бақылау жабдықтарының толық жиынтығы болып табылады.

　　[36] Тұрақты интернет кең жолақты қосылу пайдаланушылары есеп беру кезеңінің соңында телекоммуникация кәсіпорындарында тіркелген, xDSL, FTTx+LAN, FTTH/O және басқа кең жолақты қосылу әдістері және қарапайым арнайы желі арқылы қоғамдық интернетке қосылған пайдаланушылар болып табылады.

　　[37] 1000M жылдамдығы және одан жоғары кең жолақты қосылу пайдаланушылары есеп беру кезеңінің соңында төменгі жылдамдығы 1000Mbit/s немесе одан жоғары кең жолақты қосылу пайдаланушылар болып табылады.

　　[38] Мобильді интернет заттар терминал пайдаланушылары есеп беру кезеңінің соңында мобильді байланыс желісіне қосылған және интернет заттар қызметін ашқан пайдаланушылар болып табылады. Интернет заттар терминалы сенсорлық желі қабаты мен беру желі қабатын қосатын, деректерді қашықтан жинау және желі қабатына деректерді жіберуді жүзеге асыратын интернет заттар жабдығы болып табылады.

　　[39] Бағдарламалық қамтамасыз ету және ақпараттық технологиялар қызметтері бағдарламалық қамтамасыз ету әзірлеу, интегралды схемалар жобалау, ақпараттық жүйелерді интеграциялау және интернет заттар технологиясы қызметтері, жұмыс істеу және техникалық қызмет көрсету қызметтері, ақпаратты өңдеу және сақтау қолдау қызметтері, ақпараттық технологиялар бойынша кеңес беру қызметтері, сандық мазмұн қызметтері және басқа ақпараттық технологиялар қызметтері сияқты салаларды қамтиды. 2025 жылы бағдарламалық қамтамасыз ету және ақпараттық технологиялар қызметтері бағдарламалық қамтамасыз ету бизнесінің кіріс өсу қарқыны салыстырмалы негізде есептеледі.

　　[40] 2024 жылы экспресс қызметінің көлемін есептеу ауқымы реттелді, сол жылы өсу қарқыны салыстырмалы негізде есептеледі.

　　[41] Қызмет көрсету бөлшек сауда көлемі кәсіпорындар (өндірістік қызмет бірліктері, жеке кәсіпкерлер) жеке тұлғаларға және басқа бірліктерге өндірістік емес, коммерциялық емес мақсатта тікелей ұсынатын қызметтердің жалпы құнын білдіреді, қызмет көрсету тарапынан ақша түрінде сатылатын тұтыну қызметінің құнын көрсетуге бағытталған, оның ішінде көлік, тұру, тамақтану, білім беру, денсаулық сақтау, спорт, ойын-сауық сияқты салалардағы қызмет көрсету әрекеттерінің бөлшек сауда көлемі.

　　[42] Ескертулерді қараңыз [19].

　　[43] Ескертулерді қараңыз [20].

　　[44] Ескертулерді қараңыз [21].

　　[45] Инфрақұрылым инвестициясы теміржол тасымалдау, автомобиль жолы тасымалдау, су жолы тасымалдау, авиация тасымалдау, құбыр тасымалдау, көпмодальды тасымалдау және тасымалдау агенттігі, жүк тиеу және түсіру, пошта, телекоммуникация, радио және теледидар және спутник беру қызметтері, интернет және байланысты қызметтер, су ресурстарын басқару, экологиялық қорғау және қоршаған ортаны басқару, қоғамдық нысандарды басқару инвестициясын қамтиды.

　　[46] Әлеуметтік сала инвестициясы білім беру, денсаулық сақтау және әлеуметтік жұмыс, мәдениет, спорт және ойын-сауық салаларының инвестициясын қамтиды.

　　[47]Жеке инвестициялар дегеніміз - ұжымдық, жеке меншік, жеке сипаттағы ішкі инвестициялық зерттеу бірліктері және олардың бақылауындағы (абсолютті бақылау және салыстырмалы бақылау) зерттеу бірліктерінің ел ішінде тұрақты активтерді салу немесе сатып алу инвестициялары.

　　[48]Жылжымайтын мүлік саласындағы инвестициялар жылжымайтын мүлікті дамыту инвестицияларынан басқа, құрылыс бірліктерінің өздері салған үйлерді, сондай-ақ мүлікті басқару, делдалдық қызметтер және басқа жылжымайтын мүлік инвестицияларын қамтиды.

　　[49]Жылжымайтын мүлікті дамыту статистикалық жүйесі, статистикалық құқықтық тексерулер және басқа ережелерге сәйкес, өткен жылдың сәйкес кезеңіндегі жылжымайтын мүлікті дамыту инвестициялары, жаңа салынған тауарлық үйлердің сатылым ауданы және басқа деректерді түзету, 2025 жылғы өсу қарқыны салыстырмалы негізде есептеледі.

　　[50]Жаңа салынған тауарлық үйлердің сатылым ауданы дегеніміз - есеп беру кезеңінде жылжымайтын мүлікті дамыту кәсіпорындары сатқан жаңа салынған тауарлық үйлердің келісімшарттық жалпы ауданы.

　　[51]Екінші қолдағы үйлердің саудасы бойынша веб-қол қою ауданы дегеніміз - есеп беру кезеңінде қалалық екінші қолдағы үйлердің веб-қол қою сауда келісімшарттарының жалпы ауданы.

　　[52]«Аймақтық толық экономикалық серіктестік келісімі» (RCEP) басқа мүше елдерге Бруней, Мьянма, Камбоджа, Индонезия, Лаос, Малайзия, Филиппин, Сингапур, Тайланд, Вьетнам, Жапония, Оңтүстік Корея, Австралия, Жаңа Зеландия кіреді.

　　[53]2025 жылдың қаңтарынан бастап Қытай Халық Банкі тар мағынадағы ақша (M1) статистикалық негізін жаңартуды бастайды. Жаңартылған M1 айналымдағы ақша (M0), бірлік ағымдағы депозиттер, жеке ағымдағы депозиттер, банк емес төлем мекемелерінің клиенттік резервтерін қамтиды, 2025 жылғы өсу қарқыны салыстырмалы негізде есептеледі.

　　[54]Әлеуметтік қаржыландыру көлемінің өсімі дегеніміз - белгілі бір кезеңде нақты экономика қаржы жүйесінен алған жалпы қаражат мөлшері.

　　[55]Әлеуметтік қаржыландыру көлемінің қалдығы дегеніміз - белгілі бір кезеңнің соңында (айдың, тоқсанның немесе жылдың соңында) нақты экономика қаржы жүйесінен алған қаражат қалдығы.

　　[56]Жалпыға бірдей шағын және орта несие беру 1000 миллион юаньнан аз несие берілген шағын және орта кәсіпорындарға, жеке кәсіпкерлердің коммерциялық несиелеріне, шағын және орта кәсіпорын иелерінің коммерциялық несиелеріне кіреді.

　　[57]Жаңа берілген кәсіпорын несиелерінің орташа салмақталған пайыздық мөлшерлемесі дегеніміз - жыл бойы жаңа берілген кәсіпорын несиелерінің сомасы (ұлттық және шетел валютасы) бойынша салмақталған орташа пайыздық мөлшерлеме.

　　[58]Шанхай және Шэньчжэнь биржаларының акциялар бойынша қаржыландыру көлемі листинг күні бойынша есептеледі, қаржыландыру көлемі конверттелетін облигациялардың нақты конверсия сомасын қамтиды, 2024 және 2025 жылдары конверттелетін облигациялардың нақты конверсия сомасы сәйкесінше 1694 миллиард юань және 2267 миллиард юань болды.

　　[59]Бейжің қор биржасының акциялар бойынша қаржыландыру көлемі листинг күні бойынша есептеледі.

　　[60]Ұлттық шағын және орта кәсіпорындардың акцияларын беру жүйесінде тіркелген компаниялардың жинақталған қаржыландыруы артықшылықты акцияларды қамтымайды, акциялар бойынша қаржыландыру жаңа акциялар тіркелген күні бойынша есептеледі.

　　[61]Компанияның несие түріндегі облигациялары қаржылық емес кәсіпорындардың қарызды қаржыландыру құралдарын, кәсіпорын облигацияларын және компания облигацияларын, конверттелетін облигацияларды қамтиды.

　　[62]Бастапқы сақтандыру сыйлықақы кірісі дегеніміз - сақтандыру кәсіпорындары растаған бастапқы сақтандыру келісімшарттарының сыйлықақы кірісі.

　　[63]Жан басына шаққандағы қолжетімді кірістің медианасы дегеніміз - барлық зерттеу үй шаруашылықтарын жан басына шаққандағы кіріс деңгейі бойынша төменнен жоғарыға қарай реттеп, ең ортасында орналасқан зерттеу үй шаруашылығының жан басына шаққандағы қолжетімді кірісі.

　　[64]Ұлттық тұрғындардың бес бөлікке бөлінген кіріс топтары дегеніміз - барлық зерттеу үй шаруашылықтарын жан басына шаққандағы кіріс деңгейі бойынша төменнен жоғарыға қарай реттеп, бес тең бөлікке бөлу, ең төменгі 20% кіріс отбасы төмен кіріс тобына жатады, содан кейін ортадан төмен кіріс тобы, орта кіріс тобы, ортадан жоғары кіріс тобы, жоғары кіріс тобы болып жалғасады.

　　[65]Кедейліктен шыққан аудандарға бұрынғы 832 ұлттық кедейлікті жою жұмыстарының негізгі аудандары және шоғырланған кедейлік аймақтары, сондай-ақ Шыңжаң Аксудың 7 қаласы мен ауданы кіреді.

　　[66]Қызметтік тұтыну шығындары дегеніміз - үй шаруашылықтарының әртүрлі өмірлік қызметтерге жұмсайтын тұтыну шығындары, оның ішінде тамақтану қызметтері, киім-кешек өңдеу қызметтері, тұрғын үй қызметтері, үй қызметтері, көлік және байланыс қызметтері, білім беру, мәдениет және ойын-сауық қызметтері, медициналық қызметтер және басқа қызметтер.

　　[67]Ауылдық кедей адамдар дегеніміз - еңбекке қабілетсіз, өмір сүру көзі жоқ, заңды асыраушысы, қамқоршысы, күтіп-баптаушысы жоқ немесе олардың заңды міндетін орындау қабілеті жоқ ауылдық қарттар, мүгедектер және 16 жасқа толмаған кәмелетке толмағандар.

　　[68]Уақытша көмек көрсету дегеніміз - мемлекет тарапынан күтпеген оқиғалар, кездейсоқ жарақаттар, ауыр аурулар немесе басқа ерекше себептерден негізгі өмір сүру жағдайы қиындыққа тап болған, басқа әлеуметтік көмек жүйелері уақытша қамти алмайтын немесе көмек көрсетілгеннен кейін негізгі өмір сүру жағдайы әлі де ауыр қиындықта тұрған отбасыларға немесе жеке тұлғаларға берілетін шұғыл, өтпелі көмек, сондай-ақ қысқы жылыту көмегі, уақытша баға субсидиясы, мерекелік кездесу және басқа уақытша көмек көрсету.

　　[69]Әлеуметтік қызмет көрсету орындарына жататын орындар асырап алу мекемелерінен басқа, көмек көрсету мекемелері, қауымдастық мекемелерінің орындарын қамтиды.

　　[70]PCT (Патенттік ынтымақтастық туралы келісім) - патент саласындағы халықаралық ынтымақтастық келісімі. PCT патенттік өтінімдерді қабылдау көлемі дегеніміз - Мемлекеттік зияткерлік меншік басқармасы PCT патенттік өтінімдерді қабылдау басқармасы ретінде қабылдаған PCT патенттік өтінімдерінің саны.

　　[71]Әр 10 мың адамға жоғары құнды өнертабыс патенттерінің саны дегеніміз - әр 10 мың адамға ұлттық тұрғындардың Мемлекеттік зияткерлік меншік басқармасы берген келесі шарттардың кез келгеніне сәйкес келетін жарамды өнертабыс патенттерінің саны: стратегиялық жаңа индустриялардың өнертабыс патенттері; шетелде бірдей патенттік құқықтары бар өнертабыс патенттері; 10 жылдан астам уақыт сақталған өнертабыс патенттері; жоғары кепілдік қаржыландыру сомасына қол жеткізген өнертабыс патенттері; ұлттық ғылыми-технологиялық сыйлық, Қытай патенттік сыйлығы алған өнертабыс патенттері.

　　[72]Ғылыми сауаттылыққа ие азаматтар дегеніміз - ғылыми рухты құрметтеу, ғылыми ойды қалыптастыру, негізгі ғылыми әдістерді меңгеру, қажетті технологиялық білімді түсіну және оларды талдау арқылы заттарды бағалау және нақты мәселелерді шешу қабілетіне ие болу.

　　[73]Өндіріс өнімдерінің сапа сәйкестік деңгейі дегеніміз - белгіленген әдістер, процедуралар және стандарттар бойынша сапаны сынау арқылы сапаға сәйкес деп танылған үлгілер санының барлық сынау үлгілерінің санына пайыздық қатынасы.

　　[74]Жалпы, кәсіби бакалавриат және арнайы орта білім беру жалпы бакалавриат, кәсіби бакалавриат, жоғары кәсіби (арнайы орта) білім беруді қамтиды.

　　[75]Орта кәсіби білім беру жалпы орта мектептер, ересектерге арналған орта мектептер, кәсіби орта мектептер және техникалық мектептерді қамтиды.

　　[76]Жалпы қатысу саны дегеніміз - осы жылы кітапхана мекемелеріне кітапхана қызметтерін алу үшін келген жалпы қатысу саны, оның ішінде кітаптар мен журналдарды қарызға алу, сұрақтарға жауап беру және әртүрлі оқырман іс-шараларына қатысу.

　　[77]Виртуалды шындық фильмдері дегеніміз - виртуалды шындық (қоса алғанда кеңейтілген шындық, аралас шындық) технологияларын қолдана отырып жасалған, бас киім дисплей құрылғылары сияқты виртуалды шындық терминалдарында көрілетін, кинотеатрлар сияқты тұрақты көрсету орындарында ашық көрсетілетін жаңа формадағы фильмдер.

　　[78]Арнайы фильмдер дегеніміз - кәдімгі кинотеатрларда көрсетілетін фильмдермен салыстырғанда, техника, жабдықтар, бағдарламалар жағынан әртүрлі кино көрсету тәсілдерін қолданатын фильмдер, мысалы, үлкен экранды фильмдер, стерео эффект (4D) фильмдер, динамикалық фильмдер, сфералық экранды фильмдер және т.б.

　　[79]Жан басына шаққандағы кітап саны дегеніміз - бір жыл ішінде ел бойынша орташа есеппен әр адамға тиесілі сол жылы шығарылған кітаптардың саны.

　　[80]Мәдениеттің жаңа формаларының айқын ерекшеліктері бар 16 салалық кіші топтар: радио және теледидар интеграцияланған тарату, интернет іздеу қызметтері, интернеттегі басқа ақпараттық қызметтер, сандық басылым, басқа мәдени өнер салалары, анимация, ойын сандық мазмұн қызметтері, интернет ойын қызметтері, мультимедиа, ойын анимациясы және сандық басылым бағдарламалық қамтамасыз ету әзірлеу, қосымша телекоммуникациялық мәдени қызметтер, басқа мәдени сандық мазмұн қызметтері, интернет жарнама қызметтері, интернет мәдени ойын алаңдары, авторлық құқық және мәдени бағдарламалық қамтамасыз ету қызметтері, ойын-сауыққа арналған интеллектуалды ұшқышсыз ұшу аппараттарын өндіру, киілетін интеллектуалды мәдени құрылғыларды өндіру, басқа интеллектуалды мәдени тұтыну құрылғыларын өндіру.

　　[81]Жалпы емдеу саны дегеніміз - барлық емдеу қызметтерін алған жалпы қатысу саны, оның ішінде амбулаториялық, шұғыл, үйге шақыру, алдын ала жазылу бойынша емдеу, жеке денсаулық тексерулері, денсаулық бойынша кеңес беру (денсаулық лекциялары, нуклеин қышқылын тексеру кірмейді) қатысу саны.

　　[82]Шығарылғандар саны дегеніміз - есеп беру кезеңінде барлық ауруханаға жатқызылғаннан кейін шығарылғандардың саны, оның ішінде дәрігердің нұсқауы бойынша шығу, басқа медициналық мекемеге ауысу, дәрігердің нұсқауысыз шығу, өлім және басқа жағдайлар саны, үйдегі аурухана төсегін алып тастау саны кірмейді.

　　[83]Спорттық алаңдарды зерттеу объектілері әскери, теміржол жүйесіне тиесілі спорттық алаңдарды қамтымайды.

　　[84]Спорттық алаңдардың ауданы дегеніміз - спорттық жаттығулар, жарыстар, фитнес алаңдарының тиімді ауданы.

　　[85]Мемлекеттік құрылыс жерін жеткізу көлемі дегеніміз - есеп беру кезеңінде қала, аудан халық үкіметі жылдық жер жеткізу жоспарына сәйкес заңды түрде беру, бөлу, жалға беру сияқты тәсілдермен жер пайдаланушы бірліктер немесе жеке тұлғалармен беру келісімшартын жасау немесе бөлу шешімін шығару, мәмілені аяқтау арқылы мемлекеттік құрылыс жерінің жалпы көлемі.

　　[86]Жылжымайтын мүлік жері дегеніміз - коммерциялық қызмет көрсету жері және тұрғын үй жерінің жиынтығы.

　　[87]Шөп егу және жақсарту ауданы дегеніміз - жасанды шөп егу, ұшақпен шөп егу, жайылымды жақсарту, қоршау арқылы қорғау сияқты шаралар арқылы жайылым экологиясын қалпына келтіру ауданының жиынтығы.

　　[88]Миллион юань ішкі жалпы өнім энергия тұтынуы 2020 жылғы бағамен есептеледі.

　　[89]Ұлттық көмірқышқыл газ шығару құқығы сауда нарығының көмірқышқыл газ шығару квотасы дегеніміз - ұлттық көмірқышқыл газ шығару құқығы сауда нарығында негізгі шығару бірліктеріне белгілі бір кезеңде бөлінген көмірқышқыл газ және басқа парниктік газдардың шығару квотасы. 1 бірлік көмірқышқыл газ шығару квотасы атмосфераға 1 тонна көмірқышқыл газ эквивалентін шығару болып табылады.

　　[90]Жақын жағалау теңіз суының сапасы ауданы әдісімен бағаланады.